Eén momentje voor een bewuste keuze…

Wij maken gebruik van cookies om jouw websitebezoek zo gebruiksvriendelijk en persoonlijk mogelijk te maken. Met behulp van deze cookies zijn wij onder andere in staat om de site te kunnen analyseren, het gebruiksgemak te verbeteren en jou de meest relevante informatie te kunnen tonen. Wij verzoeken je om kort de tijd te nemen voor een bewuste keuze. Lees hoe wij met privacy en cookies omgaan.

Terug

Beroemde chimpansee overlijdt op hoge leeftijd

dinsdag, 05 april 2016
Beroemde chimpansee overlijdt op hoge leeftijd

Dinsdag 5 april 2016 is chimpansee Mama op 59-jarige leeftijd gestorven in Koninklijke Burgers’ Zoo als één van de oudste chimpansees van Europa. Een leeftijd van 59 jaar is in chimpanseebegrippen hoogbejaard. Mama is naar schatting in 1957 in het wild geboren, waarna ze jarenlang leefde in de Duitse dierentuin van Leipzig. In 1971 kwam Mama samen met de chimpanseevrouwen Gorilla en Franje naar Arnhem, waar zij de start vormden van een nieuwe chimpanseekolonie die wereldberoemd zou worden.

Gedeeld verblijf

Voor het eerst in de dierentuingeschiedenis werden verscheidene volwassen chimpansees samen gehouden in één verblijf. Deskundigen en dierentuindirecteuren voorspelden een grote ramp, maar de scepsis sloeg snel om in bewondering. Vooral dankzij het baanbrekende gedragsonderzoek van toenmalig student Frans de Waal, tegenwoordig een internationaal bekende primatoloog, werd Mama vanwege haar dominante en invloedrijke rol in de chimpanseegroep wereldberoemd. 

Bovenaan de rangorde

In haar gloriedagen stond Mama aan de absolute top van de rangorde binnen de Arnhemse chimpanseegroep. Frans de Waal noemt haar in zijn veelgeprezen boek Chimpanseepolitiek zelfs ‘de oudste en ongetwijfeld gevaarlijkste vrouw van de groep.’ Aanvankelijk bestond de groep alleen uit vrouwen. Vrouwen hebben de neiging om gemener te vechten dan mannen. Normaal gesproken grijpen dominante mannen in, maar in deze groep was Mama de baas en ze regeerde met ferme hand. Toen er enkele volwassen mannen werden geïntroduceerd, kregen zij het zwaar te verduren en pas toen Mama en Gorilla tijdelijk afgezonderd werden, ontstond er een nieuwe sociale rangorde.

Frans de Waal over Mama:

“Mama was de ‘grande dame’ van de chimpanseekolonie. Dat was al zo toen ik er werkte, in de zeventiger jaren, maar ook toen ze ouder werd en slechter ging lopen bleef dat zo. Ze had een uitzonderlijk sterke en dominante persoonlijkheid, zodat geen man die aan de macht wilde komen om haar heen kon. Ze bracht ook troost als er spanningen waren en bemiddelde in conflicten. Ze zal heel erg gemist worden, ook door mij, want ik heb zelden zo’n bewonderenswaardig karakter gezien bij zowel mensen als mensapen.”

Jan van Hooff over Mama:

“Heel veel mensen die ik heb rondgeleid, na voordrachten en bij cursussen, kenden haar. Als we dan bij het verblijf arriveerden, kwam Mama uit de verste uithoeken naar me toe rennen om me van de overkant van de gracht opgewonden te begroeten, op z’n chimpansees, met een luid hijgend ‘ohoh!’. Het laatste jaar ging dat alsmaar moeizamer. Ze deed er steeds langer over voordat ze strompelend de gracht bereikte. Ik zal haar absoluut missen.”

Belangrijke sociale rol

Na haar terugkomst in de groep moest Mama zich hier schoorvoetend bij neerleggen. Ondanks haar naam was ze een slechte moeder. Niet zelden moesten haar jongen met extra hulp van verzorgers worden grootgebracht. Op latere leeftijd werd ze door haar groepsgenoten gewaardeerd vanwege haar verzoenende vaardigheden en haar bemiddelende rol bij conflicten. Ze heeft haar hele leven een hoge positie in de groep behouden, al heeft kleindochter Morami al een aantal jaren haar centrale rol overgenomen.

Reacties


Meer nieuws


Kweken met zwaluwstaartjuffertjes

Kweken met zwaluwstaartjuffertjes

vrijdag, 25 september 2020

In het koraalrifbassin wonen ruim zestig soorten vissen. Eén van de soorten is het zwaluwstaartjuffertje, met de prachtige wetenschappelijke naam Acanthochromis polyacanthus.

Lees meer
Hoera, leeuwen geboren!?

Hoera, leeuwen geboren!?

vrijdag, 18 september 2020

Het is natuurlijk altijd goed nieuws als er dieren geboren worden. De verzorgers waren dan ook blij verrast dat er op 27 juli, aan het eind van de dag, twee leeuwenwelpen waren gespot. Blijheid maakte meteen plaats voor zorgen, want de jongen waren in de groep geboren. Normaal zondert een leeuwin zich vlak voor de geboorte van de groep af. Zo kan ze in alle rust te werpen en voegt ze zich weken later weer bij de groep als de jongen kunnen zien en lopen. Dat was hier niet het geval; wat nu?

Lees meer
De Rode Lijst zegt het al… of niet?

De Rode Lijst zegt het al… of niet?

vrijdag, 11 september 2020

Of dier- en plantensoorten bedreigd zijn en in welke mate, ziet men terug in de Rode Lijst. De lijst wordt samengesteld door wetenschappers die deel uitmaken van de werkgroepen van IUCN, de natuurbehoudstak van de Verenigde Naties.

Lees meer