Geschulpte hamerhaai
Burgers' Ocean

Geschulpte hamerhaai

Sphyrna lewini

Verspreiding wereldwijd in tropische en gematigd warme zeeën, vooral in kustzones
Lengte tot 3 meter
Leefwijze als jonge haai meestal in groepen, later soms in groepen, maar ook vaak alleen
Draagtijd 9-12 maanden
Worpgrootte 12-38 jongen
Leeftijd 30 jaar
Voedsel vissen, inktvissen
Bedreiging bedreigd
Plek in het dierenrijk

De geschulpte hamerhaai is een van de tien soorten hamerhaaien wereldwijd. Hamerhaaien behoren net als de andere haaien en roggen tot de kraakbeenvissen.    

Bijzonder gedrag

Biologen hebben verschillende verklaringen voor de functie van de opvallend brede kop van hamerhaaien. Zo bevinden zich op de voorkant van een haaienkop zintuigen voor het waarnemen van zwakke elektrische stroompjes waarmee de hamerhaai spierspanning van prooidieren waar kan nemen. Door het grotere oppervlak  wordt het waarnemingsveld groter; daardoor kan de hamerhaai ook in het donker feilloos een prooi pakken. Mogelijk ondersteunt de rare vorm van de kop ook de manoeuvreervaardigheid van de hamerhaai en helpt een waarnemingssysteem voor magneetvelden van de aarde bij de oriëntatie als de haai migreert.

Over de voortplanting

Hamerhaaien zijn levendbarend. Aan het einde van de dracht zwemt het vrouwtje naar de kust, waar het in het ondiepe water werpt. Wereldwijd zijn er een aantal plaatsen, waar veel hamerhaaien bij elkaar komen om te baren. Alle geboortes vinden in de lente en de zomer plaats. De jongen blijven de eerste paar jaar bij het koraalrif dichtbij de kust, vaak leven ze in die periode in grote groepen.

Eén met de natuur

Hamerhaaien voeden zich met allerlei vissen, zoals makreel, haring en roggen. Ook inktvis lusten ze graag. Omdat ze vaak op zwakke en zieke vissen jagen, houden ze de vispopulatie gezond. Als top van de voedselketen hopen zich helaas veel gifstoffen op in hamerhaaien, zoals kwik.

Bedreiging en bescherming

Geschulpte hamerhaaien zijn met uitsterven bedreigd. Dat komt vooral doordat er heel veel op hen wordt gevist. Soms zijn ze ongewenste bijvangst, maar vaak wordt gericht op hen gejaagd. Het vlees van deze haai is niet veel waard, voor de vinnen echter wordt een hoge prijs betaald. Men schat dat per jaar ongeveer twee miljoen geschulpte en gladde hamerhaaien voor deze delicatesse sterven. Gelukkig raakt haaienvinnensoep in Azië inmiddels wat uit de mode en heeft bijvoorbeeld de Europese Unie strengere wetgeving aangenomen tegen ‘shark finning’.

Om meer te weten te komen over de migratiepatronen van deze haaien, financiert het natuurbeschermingsfonds Quagga van de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen onderzoek in het wild. In Costa Rica wordt daarmee bekeken, in welke kustgebieden zich de kraamkamers van de haaien bevinden. Daarnaast wordt een verantwoord managementplan ontworpen voor de kustwateren en educatiemateriaal ontwikkeld. Ook Burgers’ Zoo steunt dit onderzoeksproject.

Wist u dit al over hamerhaaien?
  • Volwassen hamerhaaien hebben nauwelijks natuurlijke vijanden. Maar jonge hamerhaaien staan op het menu van allerlei andere haaiensoorten en zelfs van grotere soortgenoten!
  • Haaiendeskundigen zijn het er nog niet helemaal over eens, op welke leeftijd hamerhaaien geslachtsrijp worden. Volgens de ene studie gebeurt dat bij de vrouwtjes pas rond het vijftiende jaar, volgens ander onderzoek al op hun vierde. De leeftijd van haaien vaststellen is toch al heel lastig, en misschien is de lengte van de haai voor het bereiken van de geslachtsrijpheid ook  belangrijker dan zijn leeftijd. Kortom, er is nog meer onderzoek nodig!
  • Hamerhaaien zijn nogal schuw en vallen slechts zelden mensen aan. Dat geldt eigenlijk voor de meeste haaiensoorten in de wereldzeeën. Ze zijn in theorie groot genoeg om gevaarlijk te zijn voor duikers en zwemmers, maar er zijn wereldwijd slechts een handvol dodelijke incidenten bekend. 
  • Hamerhaaien jagen in de natuur ook op pijlstaartroggen en adelaarsroggen. Daarbij nemen ze vaak een grote hap uit de vleugelvin van de rog en daarna drukt de haai hem met zijn hamer tegen de grond klem. Dat is dus nog een manier om de vreemde hamerkop te gebruiken!
  • Zoals veel vrij zwemmende haaien moet de hamerhaai non-stop zwemmen om genoeg zuurstofrijk water langs zijn kieuwen te laten stromen. Als het dier stopt met zwemmen en op de bodem ligt zal hij snel stikken.
De geschulpte hamerhaai in de Ocean

In Burgers’ Ocean zwemt op dit moment slechts één geschulpte hamerhaai, een mannelijk exemplaar. Geschulpte hamerhaaien worden nog niet zo lang in aquaria gehouden en transport van grotere dieren is in verband met de noodzaak voor het continu in beweging blijven van de vissen ingewikkeld. Dierentuinen en aquaria doen hun best om ook met deze diersoort regelmatig te fokken, maar hiervoor is naast hard werk en onderzoek ook nog een portie geduld nodig!

De hamerhaai zwemt in het grootste bassin van Burgers’ Zoo, waar zo’n 3 miljoen liter zeewater in past. Deze soort heeft ook een groot aquarium nodig, omdat hamerhaaien groot worden en zeer actieve zwemmers zijn.

Net als de andere haaien in dit bassin krijgt de geschulpte hamerhaai vier keer per week voedsel. De dierverzorgers bieden stukjes vis en inktvis aan vanaf een voedertang. Zo kunnen ze goed controleren hoeveel elke haai eet.

Als onderhoudswerkzaamheden in het aquarium nodig zijn, of als dit om redenen van diermanagement nodig is, gaan de Oceanverzorgers in het haaienbassin duiken. Om veiligheidsredenen doen ze dat altijd met z’n tweeën, en een derde verzorger staat naast het bassin op de uitkijk.

Geschulpte hamerhaai op social media


Foto's en video's uit het park


We gebruiken cookies voor een optimale beleving van deze site.

Akkoord Privacy Statement