Eén momentje voor een bewuste keuze…

Wij maken gebruik van cookies om jouw websitebezoek zo gebruiksvriendelijk en persoonlijk mogelijk te maken. Met behulp van deze cookies zijn wij onder andere in staat om de site te kunnen analyseren, het gebruiksgemak te verbeteren en jou de meest relevante informatie te kunnen tonen. Wij verzoeken je om kort de tijd te nemen voor een bewuste keuze. Lees hoe wij met privacy en cookies omgaan.

Oost-Afrikaanse spiesbokken
Burgers' Safari

Oost-Afrikaanse spiesbokken

Oryx beisa

Gewicht 175 kilo
Leefwijze groepen
Voedsel gras, knollen, bladeren
Draagtijd 8,5 maanden
Worpgrootte 1
Leeftijd 18 jaar
Bedreiging bedreigd
Plek in het dierenrijk

Spiesbokken behoren tot de grote groep van de evenhoevige herkauwers. Daarbinnen vallen ze onder de holhoornige dieren, te zien aan hun imposante hoorns. Er zijn meer dieren in Burgers’ Safari te zien uit deze diergroep, bijvoorbeeld gnoes en waterbokken. Het meest verwant zijn ze echter aan de basterdgemsbokken.

Bijzonder gedrag

Niet alleen het DNA-materiaal geeft uitsluitsel over verwantschap van diersoorten onderling, maar ook gedrag. De Oost-Afrikaanse spiesbokken tonen bij het vechtgedrag overeenkomsten met basterdgemsbokken: als ze de hoorns inzetten bij onderlinge gevechten, laten ze zich dikwijls op de polsen van hun voorpoten zakken. Bij het versieren daarentegen tonen ze hetzelfde gedrag als de kleinere gazelles: het mannetje loopt achter het vrouwtje aan en schopt haar met zijn voorpoot tegen haar buik en onderlijf. Als het vrouwtje niet bereid is tot paring, draaien mannetje en vrouwtje cirkels om elkaar.

Over de voortplanting

Voorafgaand aan een bevalling zondert het drachtige vrouwtje zich een beetje af van de groep. Het pasgeboren jong loopt niet met de moeder mee, maar blijft roerloos liggen waar de moeder het achter laat. De moeder zoekt haar jong gedurende de eerste levensfase alleen op om te zogen.

Eén met de natuur

De Oost-Afrikaanse spiesbok kan uitstekend tegen hitte en droogte. Hij heeft geen open water nodig en kan zijn dorst lessen met het beetje vocht dat in zijn voeding zit. Ook kan hij zijn lichaamstemperatuur van 36,5 graden Celsius laten oplopen tot zo’n 45 graden zonder schadelijke gevolgen. Door een speciaal koelsysteem van de bloedvaten in neusholte en gehemelte houdt de spiesbok dan alleen zijn kwetsbare hersenen koeler.

Bedreiging en bescherming

Helaas is er in het verleden veel gejaagd op de Oost-Afrikaanse spiesbok. Hoefdieren in open landschappen als (half)woestijnen zijn behoorlijk kwetsbaar wat jacht betreft, omdat ze zich nauwelijks aan hun belagers kunnen onttrekken door weg te rennen. De soort is op de Rode Lijst als bedreigd ingeschaald, in Europese dierentuinen is er een gecoördineerd fokprogramma voor. Enkele decennia geleden heeft zo’n fokprogramma al een nauwe verwant van de Oost-Afrikaanse spiesbok, namelijk de Arabische oryx, voor het uitsterven behoed. Hopelijk is herintroductie als laatste redmiddel voor de Oost-Afrikaanse spiesbok niet nodig, als het lukt om de restpopulatie ook zonder dit laatste redmiddel te behouden!

Wist u dit al over Oost-Afrikaanse spiesbokken?
  • De Oost-Afrikaanse spiesbok wordt ook wel Oost-Afrikaanse oryx of beisa genoemd. Veel namen, maar allemaal dezelfde soort!
  • De huid bij hals en schouders is extra dik, en daarom komen er ondanks gevechten onderling minder snel ernstige verwondingen voor.
  • De hoorns van zo’n spiesbok zijn ongeveer 80 cm lang. Op de hoorns zie je 15 tot 25 ringen, maar die zeggen niks over de leeftijd van het dier.
  • In de natuur leven Oost-Afrikaanse spiesbokken in vrij losse groepen. Als ze zich verplaatsen, loopt meestal een ervaren vrouwtje voorop en een sterk mannetje vormt de achterhoede.
De Oost-Afrikaanse spiesbokken in Burgers’ Safari

De Oost-Afrikaanse spiesbokken zijn sinds 2017 in Burgers’ Zoo te bewonderen. Oost-Afrikaanse spiesbokken kunnen een pittig karakter hebben en hebben in dierentuinen de reputatie van vechtersbaasjes. Gelukkig kunnen onze spiesbokken met hun medebewoners op de grote Safarivlakte goed overweg!